Czym jest postępowanie w sprawach gospodarczych? Czym różni się od „zwykłego” procesu cywilnego? W dzisiejszym artykule postaram się przedstawić kilka elementów, którymi cechuje się postępowanie w sprawach gospodarczych. W postępowaniu gospodarczym rozpoznawane są w szczególności sprawy:
- wynikające ze stosunków cywilnych pomiędzy przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (nawet, jeżeli jedna ze stron nie prowadzi już działalności gospodarczej),
- ze stosunku spółki,
- z umów o roboty budowlane,
- z umów leasingu.
Omawiane postępowanie cechuje większy rygoryzm w porównaniu ze zwykłym trybem. Celem takich regulacji jest przyspieszenie rozpoznania tego typu spraw. Zasadniczym elementem świadczącym o dynamice takiego postępowania jest obowiązek stron powołania wszelkich twierdzeń i dowodów już w pierwszych pismach procesowych. W przypadku powoda będzie to pozew, a w przypadku pozwanego – odpowiedź na pozew. Oznacza to, że powód już inicjując proces zobowiązany jest do powołania wszystkich argumentów uzasadniających dochodzone przez niego roszczenie i dowodów na ich poparcie. Pozwany zaś składając odpowiedź na pozew powinien powołać wszelkie dowody i twierdzenia w celu odparcia „ataku” strony powodowej.
Sankcją niewykonania tych obowiązków jest pominięcie twierdzeń i dowodów zgłoszonych na późniejszym etapie postępowania. Wymóg ten nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Co to dokładnie oznacza? Twierdzenia te powinny zostać uwzględnione w przypadku, gdy ich powołanie nie było możliwe na początkowym etapie albo potrzeba ich powołania wynikła później. Innymi słowy, powód nie musi przewidywać taktyki obrony pozwanego i przedstawiać w pozwie wszelkich argumentów na odparcie twierdzeń, które może przedstawić strona przeciwna w odpowiedzi na pozew.
Kolejnymi odmiennościami postępowania w sprawach gospodarczych są m.in. zakaz występowania w toku procesu z nowym roszczeniem zamiast lub obok dotychczasowego roszczenia oraz pomocniczy charakter dowodu z zeznań świadków (co do zasady okoliczności podnoszone przez strony powinny być wykazywane dowodami z dokumentów).
Wyrok Sądu pierwszej instancji w tego typu sprawach stanowi tytuł zabezpieczenia. Oznacza to, że jeszcze przed prawomocnym zakończeniem procesu może nastąpić zajęcie przez komornika majątku pozwanego w celu zabezpieczenia roszczenia zasądzonej wierzytelności.
To tylko kilka elementów świadczących o rygoryzmie postępowania w sprawach gospodarczych. Przed złożeniem pozwu albo odpowiedzi na pozew warto rozważyć skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Co ważne, może się okazać, że pomimo występowania podmiotów gospodarczych po obu stronach procesu, sprawa nie będzie rozpoznawana jako gospodarcza. Istnieją podstawy do uznania, że jeżeli czynność prawna nie miała bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą, sprawa powinna zostać rozpoznana w zwykłym trybie. Taka sytuacja może występować np. w przypadku dokonania zakupu laptopa przez osobę prowadzącą salon kosmetyczny dla zwierząt.